Home / موضوعات نشریه / موضوعات نشریه

موضوعات نشریه

موضوع اصلی

اصطلاح منظر«Landscape» بکار برده شده برای دنیای دریایی دارای ویژگی‌هایی است که باعث تمایز کاربرد آن با بافت کاملاً زمینی می‌شود. در حقيقت تفاوت آشکاری بین آن دو وجود ندارد زیرا مناظر همیشه توسط بشر استفاده و تجربه شده‌اند و با وجود محدودیت‌ها انسان همواره بین مناظر زمینی و دریایی در حرکت بوده و هست.

 

۱۰۱۸۲

تصویر: کشتی مکشوف در ساحل مازندارن؛ سورتیجی،سامان

بر همین اساس می‌توان گفت تمام مناظر، فرهنگی یا خالق فرهنگ می‌باشند. از سوى ديگر، منظر طبیعی یا فیزیکی و منابع بالقوه آن از چنان اهميتی در شکل‌گیری تاریخ بشری برخوردار است که می‌تواند بازگوکننده حکمت این امر باشد که منظر فرهنگی دارای دو بُعد است: ۱٫ منظر فیزکی[physical] + منظر شناختی [cognitive]= منظر فرهنگی (همانند کالبدی که در آن روح دمیده شود).

در یک حوزه گسترده‌تر مطالعاتی توجه به مواردی همچون: بقایای غیر مادى، جای‌نام‌شناسی، منظر در ذهن، منظر عقلی یا ذهنی [روانی] ضروری به نظر می‌رسد زیرا به واسطه جنبش بر روی آب و تشخيص موقعيت و ناوبری‌بری بشر قادر به جمع‌آورى منابع و بهره‌ برداري‌ شبکه‌ای از راه‌های فرهنگی و اجتماعی بر روی آب می‌شود.

این منظر حداقل از دوره میان‌سنگی به بعد توسط بشر برای ماهی‌گیری و شکار مورد استفاده قرار گرفته و با گردآمدن فرهنگ‌ها ما امروزه یک اندوخته عظیم فرهنگی در اختیار داریم که نمی‌توان آن را در حاشیه فرهنگ‌های زمینی قرار داد. این بدان معنی نیست که فرهنگ‌های دریایی یکپارچه هستند اگرچه آن‌ها وجودی جداگانه و موازی در یک جریان اصلی محسوب می‌شوند. اصطلاح « منظر فرهنگ دریایی» توسط افراد زیادی به کار برده شده و به فرهنگ‌های حاشیه دریاها و اقیانوس‌ها اطلاق می شود.

۵۴۶

Peinture de Jean-Marc JANIACZYK ©

اصطلاح  منظر فرهنگ دریایی تعریف مناسبی از تباین (فرق) بین دو چشم انداز – دریا و زمین– است [البته ضدیتی بین این دو وجود ندارد]. همان‌گونه که ذکر شد مَنظر فرهنگ‌دریایی نقاشی زمین به همراه آب است: وجود آدمی در یک قایق، نمایی از اشکال مختلف زمین؛ جزایر، صخره‌های دريايي (اسكري: Skerry)، آب‌های کم ژرفا، آب‌سنگ‌ها، سنگپوزها همچنین برجسته کردن خطوط کناره [ساحل] به اندازه جایگاه آب در این نقاشی دارای اهمیت می‌باشد. دورن این شبکه فرهنگی- اجتماعی نقاط ضعف یک عنصر بسیار نسبی است. افزون بر این؛ منظر، سیما، چشم‌انداز یا هر اسم دیگری که شما بر روی آن می‌گذارید و حتی عناصر هر مَنظر در دو جهان –زمین و دریا- مشترک می‌باشند.

مَنظر فرهنگ‌دریایی به طور یگانه، خود دارای سرشتی مجزا است؛ چند نمونه از مَنظر توسط کریستر وستردال [Christer Westerdahl] پیشنهاد شده که به شرح زیر است:

 

dscn1516

©کارگاه چوب بری در تالش، ادیبی، رامین:۱۳۹۲

مَناظر اقتصادی [economic landscapes] : در مفهوم دریایی صید، تپه‌های زیرآبی در ذهن همانند برجستگی‌های روی زمین تصور می‌شود، شکار فُک، گردآوری تخم و …

چشم‌انداز منابع [Resource Landscape]: برای انواع چوب و مواد دیگر؛ از جمله سنگ برای اقسام مختلف ابزار، چاه آب‌شیرین و غیره..

مَناظر انتقال [Transport Landscape]: شبکه‌ای از مسیرها و بندرگاه‌ها، لنگرگاه‌ها که همگي برساخته‌های‌اجتماعي (سازه اجتماعي) محسوب می‌شوند، به همراه منظرۀ چشمگیر از شناورهای غرق شده، فجایع انسانی و غارت.

دورنما قدرت [Power Landscape]: مَنظری از سلطه، پدافند و پرخاشگری؛ همیشه با عناصر مقاومت و شورش همراه است (راهزنى دریایى، تجارت غیر قانونی) و ارتباط بسیار نزدیک با موارد ذیل دارد.

مَنظر اجتماعی [Social Landscape]: سازمان‌دهی زمین‌چهرها، حقوق قانونی زمین و آب

مَنظر شناختی [Cognitive Landscape]: جای‌نام شناسی و نقشه عقلی

مَنظر آیینی [Ritual Landscapes]: از یک قایق یا در فضای آستانه‌ای سواحل کاربرد دارد، معابد روی پرتگاه‌ها، کلیسای کوچک صیادان، ابعاد تابو و قیود دینی.

در کل تمام عناصر یا مناظر یاد شده در هم تنیده شده‌اند

(Westerdahl,2014:4671-73)

 

 موضوعات نشریه

hero_5ec865f2-9813-41d6-ad77-b41fac62ccce

کلیه موضوعات در نظر گرفته شده برای این نشریه از نوشته‌های پرفسور کریستر وستردال  [شخصی که برای نخستین بار نظریه «مَنظر فرهنگ‌دریایی» را مطرح کرد] و دیگر منابع مربوط به فرهنگ‌دریایی استخراج شده:

 

– فرهنگ‌دریایی/ مراکز فرهنگ‌دریایی
– منابع شفاهی و آرشیوی
– جای‌نام شناسی (یا وجه‌تسمیه‌ی علمی نام‌های جغرافیایی)
– میراث‌فرهنگى دریایی
– مَنظر فرهنگ‌دریایی
– انسان‌شناسی‌دریایی با تمرکز بر قوم باستان‌شناسی‌دریایی
– تاریخ دریایی
– جامعه‌شناسی دریایی/ جوامع دریایی
– موزه‌های دریایی
– باستان‌شناسی دریایی و فناوری
– قوانین مربوط به میراث‌فرهنگی ‌دریایی و کنوانسیون حفاظت از میراث‌فرهنگی زیر آب
– مردم‌شناسی دریایی
– مدیریت محوطه‌های باستان‌شناختی دریایی
– شمایل‏ نگاری دریایی
– محیط‌زیست دریایی
– زمین‌شناسی دریایی
– اقتصاد دریا محور
– باستان‌شناسی دریایی با تمرکز بر بررسی دیدگاه‌های دانشمندان اروپایی و آمریکایی
– مَلَوان و نیروی دریایی
– تاریخچه باستان‌شناسی‌دریایی / تاریخچه باستانشناسی دریایی در دریای مدیترانه
– شناورهای رها شده [abandonment]
– باستان شناسی شناورهای مدرن [فلزی و فولادی]
– ماهيگيري و ماهیگیر
– باستان‌شناسی ساحلی/ جوامع ساحلی
– باستان‌شناسی دریاچه / حمل و نقل دریاچه‌ای
– باستان‌شناسی ‌رودخانه و انتقال [حمل و نقل رودخانه‌ای]
– باستان‌شناسی جزیره
– تجزیه و تحلیل مقایسه‌ای
– شیوه ، روش و ابزار در باستان‌شناسی‌دریایی
– غواصی و غواص
– حراست در باستان‌شناسی‌دریایی / حراست برجای [In Situ Preservation]
– باستان‌شناسی و تاریخ دریایی در حوزه خلیج‌فارس و دریای کاسپی
– شناورهای کلاسیک در خلیج‌فارس با تمرکز بر لَنج
– شبکه‌ها و راه‌های ساحلی و دریایی باستانی و مدرن
– خرده فرهنگ‌: مانند: فانوس‌دریایی
– مَنظر دریایی شناختی [Cognitive]
– جغرافیای انتقال [حمل و نقل]
– ارتباطات میان فرهنگی
– باستان‌شناسی در منطقه کِشَندی (فراکِشَند یا فروکِشَند)
– باستان‌شناسی پای‌رود یا خور رودخانه‌ای
– باستان‌شناسی شناورها [Nautical]
– باستان‌شناسی زیرآب [Underwater] / هواگردها و شهرهای غرق شده
– شناورهای پیش ‌از تاریخی
– فرايند شکل‌گيري نظريات در باستان‌شناسي‌دريايي
– کارخانه شناور سازی
– رابطه بشر با ساحل و دریا
– سازمان‌های مربوط به باستان‌شناسی دریایی در سراسر دنیا
– شناور سازی و قومیت
– پیرامون نظریات زنده یاد کیث ماکلروی [Keith Muckelroy]: تحلیل محوطه [Site Analysis] ؛ فرآیند مغروقگی[wrecking process]؛ نمودار جریان فرآیند مغروقگی [Muckelroy’s Flow Diagram]؛ چارچوب تفسیری سه قسمتی و غیره
– جرج فلچر باس [George Fletcher Bass]
– باستان‌شناسی دریایی تجربی [Experimental maritime archaeology]
– ریچارد گولد (Richard A Gould)
– پیرامون پژوهش‌های باستان‌شناسی دریایی در جوامع اسلامی و اقیانوس هند
– مارتین کالین [Colin Martin]
– کریستر وستردال [Christer Westerdahl]
– ریچارد جی استفی [Steffy, J. Richard]
– پیتر تراکمورتون [peter Throckmorton]
– قایق تدفینی
– جان مان گاگین [John Goggin]
– آموزش باستان‌شناسی دریایی
– باستان‌شناسی عمومی با تمرکز بر میراث فرهنگی دریایی / میراث فرهنگی دریایی در رسانه
– باستان شناسی آبهای عمیق
– رابرت بالارد [Robert Ballard] – جیمز پی دلگادو[James P. Delgado]

کلیه علاقه‌مندان و پژوهشگران می‌توانند مقاله (تألیف یا ترجمه) خود را منطبق با موضوعات نشریه انتخاب نموده و به ایمیل نشریه ارسال نمایند.

ایمیل نشریه: info@farhang-darya.com
ایمیل مدیر مسئول: ramin.adibi2012@gmail.com

 

مهلت ارسال مقاله برای شماره نخست نشریه یکشنبه، ۱۳۹۵/۰۸/۳۰

ترجمه و یرایش: :رامین ادیبی
 Director of Archaeology of Maritime Landscape Magazine(AMLM)
contact:
info@farhang-darya.com
Ramin.adibi2012@gmail.com

2 comments

  1. سید ابوالفضل حسینی

    درود
    دوست گرامی آقای رامین ادیبی؛
    تبریک و شاد باش برای ساخت وب سایت “ماهنامه الکترونیکی باستان شناسی منظر دریایی ” جهت بروز رسانی و اطلاعات مفید از سراسر دنیا و انتشار مکشوفه ها و مفروق ها باستانی و نشر موضوعات تخصصی و علوم میان رشته ای در باستان شناسی ، کمک و راهنمای خوبی برای علاقه مندان در این حوزه های خواهد بود. باآرزوی موفقیت در تمام مراحل زندگیتان??

    “ارادتمند شما سید ابوالفضل حسینی”

    • سید ابوالفضل حسینی گرامی،
      سلام
      تلاش خالصانه و صادقانه شما آینه وظیفه شناسی و پژواک دانایی و تعهد است . نتیجه بذر تلاش و کوشش شما ، درخت امیدی است که به بار می نشیند ونوید بخش آینده ای پرنشاط و زیبا است . درود بر همت بلند تان؛ توفیق و سلامتی شما را از درگاه ایزد منان مسئلت داریم. احتراما بر خود لازم میدانم از همکاریهای صمیمانه حضرتعالی در خصوص طراحی لوگو برای ماهنامه الکترونیکی باستان شناسی منظر دریایی که منجرب به درخشش نشریه ما می شود، تشکر و قدردانی نمایم. امیدوارم که این نشریه به همت جمعی فرآیند رو به رشد خود را طی کرده و بانگ خوش آن از مرزهای ملی فراتر رود و در سطح بین المللی دارای اعتبار گردد و از آن مهم تر سهمی در افزایش دانش نسل آینده داشته باشد همچنین امیدوارم در مراحل بعدی برادرانه و مخلصانه در راستای پیشرفت نشریه در کنار یکدیگر همکاریهای لازم را به عمل آوریم.
      پیشاپیش از بذل توجه حضرتعالی در این خصوص بی نهایت سپاسگزارم
      و من الله توفیق
      رامین ادیبی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + 3 =